vitale mensen in vitale organisaties

PRCL, voor duurzame transitie

Transitie: van ik en jij naar samen

1 reactie

Hoe simpel kunnen we het maken? In de vorige blogbijdrage heb ik geschreven over de beweging die volgens mij noodzakelijk is: van ziektebestrijding naar gezondheidsbevordering. En voor de helderheid, dit is een beweging die niet alleen gaat over fysieke gezondheid. Het gaat ook over de manier waarop we in organisaties van de ene crisisbestrijding naar de andere gaan (re-organisaties buitelen vaak over elkaar heen), over de financiële wereld, het milieu, de zorg, noem maar op. 

Van ego naar eco
Een tweede manier (individuele vitaliteitsbevordering is de eerste) waarop we deze beweging sterk kunnen maken is door de focus te leggen op samen en inclusief. Het sluit aan bij wat Otto Scharmer en Katrin Kaufer beschrijven in hun boek ‘Leiden vanuit de toekomst’. De ondertitel van dit boek is ‘van ego-systeem naar eco-systeem’. Daarbij zou je kunnen zeggen dat het denken van het eco-systeem een bijdrage kan leveren aan het oplossen van de problemen die we met elkaar hebben gecreëerd in het ego-systeem. Het ego-systeem dat staat te kraken en te piepen en dat we met man en macht proberen nog in de lucht te houden, maar de barsten zijn overduidelijk. Het eco-systeem dat werkt en denkt vanuit het geheel, vanuit het samen.

Ik heb besloten mijn aandacht en inzet te richten op werkend en lerend, samen vorm geven aan een nieuwe systeem, vanuit nieuw denken, zodat we ook op nieuwe oplossingen kunnen komen.

Samen lezen
Het boek ‘Leiden vanuit de toekomst’ ga ik lezen samen met anderen. Kleine actie, makkelijk te doen. In het boek staan namelijk na ieder hoofdstuk een aantal reflectievragen en groepsvragen. Toen ik dat ontdekte, na hoofdstuk 1……, heb ik besloten dat ik dit boek niet alleen wil lezen, maar samen. Voor mij nieuw, met heel enthousiaste reacties tot gevolg. De groep gaat nu van start in onze eigen regio. Daardoor kunnen we ook direct een vertaalslag maken naar betekenis en acties voor de regio en onze directe omgeving. Dat is één vorm waarmee ik een bijdrage hoop te leveren aan het bouwen van samen. Een aanrader, wat mij betreft.

Samen werken
Samenwerken levert ook vaak een heel gedoe op. Veel initiatieven die leuk starten, maar uiteindelijk niet leiden tot het resultaat dat je had gehoopt. Verwachtingen over en weer die niet waar gemaakt (kunnen) worden. Teleurstellingen. Er zijn boeken vol over geschreven. En toch…..hoe breng je het in de praktijk?
Mij heeft enorm het model van Elias H. Porter geholpen (SDI). Hij heeft al in de vijftiger en zestiger jaren van de vorige eeuw een model ontwikkeld en met onderzoek gevalideerd dat een inventarisatie maakt van motivatie achter samenwerken.
Dus naar de kern: wat geeft jou (mij) energie in samen dingen doen.
Hij onderscheidt daarbij drie hoofd motivaties:

  1. assertief leidende motivatie (rood)
  2. analytische en strevend- naar- autonomie motivatie (groen)
  3. altruïstisch verzorgende motivatie (blauw)

In totaal worden er 7 onderscheiden, waarbij ook de mengvormen worden beschreven. Door het simpel invullen van 20 vragen krijg je inzicht in je eigen motieven onder samenwerking. Het is in Nederland niet zo’n heel erg bekend model, maar voor mij heeft het enorm veel waarde gehad.
Ik begreep ineens hoe het toch komt dat het me redelijk wat moeite kost om sturend naar voren te stappen. Het wil niet zeggen dat ik het niet kan, maar het is niet wat mij van nature motiveert in samenwerken. Bij mij is namelijk de combinatie van blauw-groen dominant. In de beschrijving van die combinatie staat onder andere het volgende:
Bouwt effectieve processen en middelen om het welzijn van derden te beschermen of te vergroten; biedt hulp om meer autonomie en onafhankelijkheid te bereiken; ondersteunt activiteiten die tot groei leiden, vecht voor rechtvaardigheid.

En daarmee is het ook heel logisch dat mijn opdrachtgevers in de afgelopen jaren vooral maatschappelijke betrokken organisaties zoals SNV, ICCO, Staatbosbeheer, IPSE zijn geweest en ik nauw betrokken ben bij innovaties in de zorg vanuit het integrale perspectief.

Spannend samen werken
Het SDI model maakt ook de verschuiving in je motivatie zichtbaar wanneer in de samenwerking spanning (conflict) ontstaat. Dit leidt tot een kenmerkende volgorde van gedrag dat je inzet per fase in een conflict. Er worden 3 fases onderscheiden:

  1. er is spanning tussen jou en de ander en je kunt nog steeds oog hebben voor de ander, de inhoud en voor jezelf;
  2. de spanning loopt verder op, dan verdwijnt het oog voor de ander en is de focus alleen nog op de inhoud en op jezelf;
  3. in de derde fase van conflict is oog voor de ander en voor de inhoud verdwenen en gaat het alleen nog over ‘hoe red ik mezelf’.

Omdat ik bijvoorbeeld van nature geneigd ben ‘rood’-gedrag pas het allerlaatste in te zetten, wordt dat moment dan meestal een ‘vecht voor mijn eigenwaarde’-situatie. Door me daar van bewust te zijn,  kan ik er voor kiezen om al in een eerdere fase ‘rood’ gedrag in te zetten. Die keuze kan me veel energieverlies besparen.

Door inzicht te geven in de motivatie achter ons gedrag in samenwerking is het mogelijk om de kansen van samenwerking beter te benutten, met minder verlies van energie. Bij het bouwen van samenwerkingsrelaties is dit een zeer effectief instrument.

Wat helpt jou in samenwerken?
Ik ben benieuwd naar jullie gouden tips om samenwerking te helpen vormgeven.

 

Auteur: Hildegonde Mostert

Ik begeleid sociale innovaties die duurzaam gezond leven als ambitie hebben. Als programma-manager werk ik aan het realiseren van de randvoorwaarden en vaardigheden, zodat vitale mensen in vitale organisaties kunnen werken aan wat er echt toe doet.

One thought on “Transitie: van ik en jij naar samen

  1. Leuke vraag, mijn gouden tip voor samenwerken….
    Als de samenwerking soepel loopt, scoor ik binnen het SDI model in een combinatie van assertiviteit en altruïsme; mijn motto: samen sta je sterker. Als er druk op de samenwerking komt, kan het meerdere kanten uit. Zolang ik merk/voel dat we een gezamenlijk doel en centrale waarden hebben ga ik onderzoeken, liefst samen, wat er aan de hand is en hoe we het oplossen. Als ik merk dat de ander ‘over mij heen probeert te walsen’ ofwel mijn belangen niet serieus neemt, dan heb je een slechte aan me. Ik wordt er strijdbaar van en ga op zoek naar mogelijkheden om toch, ook, mijn belang te realiseren. Toch is het maar zelden gedoe. Want als ik eerst het gesprek aan ga, over doelen, waarden, verschillende belangen, dan kom je er bijna altijd wel uit. Ik maak heel veel gebruik van de methode die we ook al lang in onze trainingen gebruiken: de win-win techniek van de Harvard (R. Fisher, W. Ury en B. Patton). Ik kan iedereen aanraden om je die eigen te maken.

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit /  Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit /  Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit /  Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit /  Bijwerken )

Verbinden met %s